donderdag 17 maart 2016

Eten en de marine (3 en laatste)



Ja, ik weet het, het wordt wat veel, allemaal, maar ik heb nog een laatste verhaaltje over voeding en Km in de pen, dat wilde ik even kwijt. Ten eerste: het eten bij het Korps te velde, ofwel in bivak, het enige vak dat een MARN kent, is een drama. Ooit, zei de senior, moest je met een primus stelletje je eigen hap koken. Dat kon van alles zijn, wat je maar bij elkaar kon ritselen en regelen. De verstrekking vanuit de Bottelarij waren ingeblikte dingen. Die verrijkte je dan met een ui, teentje knoflook en maggi en zuks, tot een eetbare hap. Later kwamen er de MRE's, de Meals Ready to Eat. Dat was een zakje, een 'pouch' zoals dat heette, waarin behoorlijk veel en hele afwisselende maaltijden zaten: Beans and Porc, Porc an Beans, Beans, no Porc, Porc no Beans. Je moest dan wat rotzooien en knijpen in dat zakje en dan ging er een dingetje stuk die je eten dan sjemies opwarmde.
Nu zal het tegenwoordig wel veel beter zijn, als ik naar de buikjes van onze collegae met de rode bies op de broek kijk.Het eten in Doorn is overigens onovertroffen, moet ik zeggen. Kwalitatief en kwantitatief van hoge waarde! Alle complimenten voor die, voormalige, kazerne!
Koks bij de Km waren (zijn) behoorlijke improvisatoren. Even het verhaal over de Karel Doorman, nee, niet dat voormalige fregat, maar het (bijna) eerste vliegdekschip van de KM, met ook die naam. Het fraaie en grote schip werd verkocht aan Argentinië, het land waar onze vorstin vandaan komt. (Zij kon daar wel nog vandaan komen. Vele Argentijnen konden dat niet meer, tenzij ze na een duik uit een vliegtuig, vanaf meer dan een kilometer hoogte naar de kust terug konden zwemmen, geboeid en wel. Maar nee, nee, nu even niet verder over dat onderwerp, nee geen cynisme meer, het is onze veurstin, toch?)
Goed, de Argentijnen kochten dus Hr. Ms. Karel Doorman, de voormalige HMS Venerable, inderdaad een Brits vliegdekschip van de Colossus klasse. Dat schip was in 1945, in de UK, in dienst gesteld en in 1948 overgedaan aan onze marine.Goed, ik zelf heb, de Doorman nog zien vertrekken uit Den Helder, net zo als ik vele jagers heb zien vertrekken naar Peru of dat soort bananen staten. Ook zag ik, later, de 'MLM's, de vroegere Isaac Sweers klasse fregatten, vertrekken naar Indonesië, waar ik ze, jaren later, weer tegen kwam. Geinig!
Goed, Peron, of de vader van Maxima, kochten de Doorman. Nu had Argentinië veel, koeien en veel politieke gevangen en zo, maar nauwelijks poen. Maar wat ze wel veel hadden: Corned Beef. We kennen het allemaal, toch? In blik, gesneden als vleeswaar en zo? Nu ja, de minister van defensie maakte een deal. (Als ik zeg dat de schavuit van Oranje er tussen zat, zal ik waarschijnlijk niet liegen.) De minister keek snel wat voor grijpstuivers de Argentijnse regering in cash had. Dat was "nait veul", zeggen ze in Groningen. Maar, zeiden de Gaucho's, we hebben wel veel Corned Beef. Ja, je moest wat, nietwaar, de 'Dikke Boot', de bijnaam van de Doorman, kostte heel veel poen om in de vaart te houden, dus men wilde er graag vanaf.
Nu ja, voor een paar Peso's, of Reaals, of Argentijnse roebels, ging het schip van de hand. Tegelijkertijd voeren zeven of acht grote vrachtprauwen richting Rotjeknor. Allemaal volgeladen met tien kilo blikken Corned Beef. 'Wat moet ik in godsnaam met Corned Beef?', brulde de toenmalige minister president. 'Nou', zei de MINDEF, 'dat weet ik ook niet. Maar mijn km Koks weten dat waarschijnlijk wel'. Dus kreeg de centrale Bottelarij van de marine zevenhonderd duizend ton, ja ik noem maar wat, Corned Beef in blik en die werden uitgedeeld aan de schepen en de kazernes. Een van de chef koks draaide een blik open, proefde, keek vies en zei: 'Hm, niet  te knagen die meuk. Maar: sambal, uitje erbij, beetje rijst, of op een stuk toast? Mot kunnen!'  
Sambal bij, komt echt niet van een Chinees restaurant, geloof me, het is de uitspraak van een marine kok!
Sinds die dagen is het gerecht deel uit blijven maken van het voedingspatroon van de KM. In mijn tijd stond het minstens een keer per week op de menu lijst, als "bijhap" van de avondmaaltijd, hoor, maar nooit als hoofdgerecht. Was het lekker? Mh, ja en nee. Was het voedzaam? Absoluut. Maar, het gekke is, dat ik die 'hap' wel eens "elkaar trap". Natuurlijk niet zo frequent, maar eens per twee maanden toch wel, zoiets. Ik denk dat de doorsnee marine m/v het wel eens gereed maakt. Misschien meer uit nostalgie dan omdat het zo een echte wereldhap is? 

Oke, wat wel een wereldhap is, en nu ik dit schrijf, loopt het water uit mijn mond, zeggen ze dat zo, in elk geval, ik krijg de geuren door van een echte en originele rijsttafel! Een KM rijsttafel, man, ik mis dat echt. In Indonesië heb ik ook veel gerijsttafeld, vaak op diverse 'pasars'. Pasar betekent markt, toch? (Vraag ik aan sobat Bintang, hij is daar geboren. Hij is een man en een naam uit mijn verleden, een man en een naam waarbij ik me veilig voel.) Op zo een pasar had je dan veertig of vijftig eetstalletjes. Bij de een haalde je rijst of je goreng, bij de andere pakte je satés, bij de derde sambal boontjes, bij de vierde een sajoer, bij de volgende een ander gerecht. Je betaalde aan elk kraampje en ging dan zitten 'makannen'.  Maar: dat was de originele dus, de echte en eerlijke 'blauwe hap'. Ook in Indische restaurants in ons land heb ik ze besteld en gegeten. 
De km rijsttafel staat op nummer twee, de "rijsthappen" die ik in Indonesië gegeten heb staan met stip op een. Ook die ik in Sumatra, Java, Bali gegeten heb. Je hebt zoveel verschillen in smaak, hoor.
Nu ik dit schrijf loopt het water weer uit mijn muil!

Geen opmerkingen:

Een reactie posten